Οι κανόνες του τάβλι

Τα βασικά

Αυτά ισχύουν και στα τρία παιχνίδια. Αν τα ξέρεις, πήγαινε κατευθείαν στο παιχνίδι που σε ενδιαφέρει.

Το ταμπλό και τα πούλια

Το ταμπλό έχει 24 θέσεις (τα τρίγωνα), σε τέσσερα μέρη των έξι. Στη μέση είναι η μπάρα. Ο καθένας έχει 15 πούλια. Όλα τα πούλια σου κάνουν τον ίδιο δρόμο προς το σπίτι σου, τις τελευταίες έξι θέσεις του δρόμου, και από εκεί τα μαζεύεις. Όποιος μαζέψει πρώτος και τα 15, κερδίζει.

Ζάρια και κινήσεις

Ρίχνεις δύο ζάρια. Κάθε ζάρι είναι μια κίνηση: με 5 και 2 πας ένα πούλι πέντε θέσεις και ένα πούλι δύο θέσεις. Μπορεί να είναι και το ίδιο πούλι· τότε πρέπει να μπορεί να σταθεί και ενδιάμεσα, μετά το πρώτο ζάρι. Τα πούλια πάνε μόνο μπροστά, ποτέ πίσω.

Οι διπλές (π.χ. εξάρες) μετράνε διπλά: παίζεις τέσσερις κινήσεις του ίδιου αριθμού.

Παίζεις ό,τι μπορείς

Αν μπορείς να παίξεις και τα δύο ζάρια, πρέπει να τα παίξεις, ακόμα κι αν θα προτιμούσες όχι. Αν χωράει μόνο το ένα από τα δύο, παίζεις το μεγαλύτερο. Με διπλές παίζεις όσες κινήσεις χωράνε. Μία εξαίρεση στο Πλακωτό: το πλάκωμα της μάνας επιτρέπεται πάντα και τελειώνει αμέσως την παρτίδα, ακόμα κι αν σου έμειναν ζάρια.

Αν δεν χωράει καμία κίνηση, χάνεις τη σειρά σου. Το ταμπλό δείχνει τα ζάρια και σου γράφει γιατί.

Ποιος αρχίζει

Στην πρώτη παρτίδα ο καθένας ρίχνει ένα ζάρι. Αρχίζει όποιος φέρει το μεγαλύτερο· αν φέρετε το ίδιο, ξαναρίχνετε.

Στις Πόρτες αυτός που αρχίζει παίζει αμέσως αυτά τα δύο ζάρια. Στο Πλακωτό και στη Φεύγα ρίχνει μετά κανονικά δύο ζάρια.

Από τη δεύτερη παρτίδα αρχίζει όποιος κέρδισε την προηγούμενη.

Στο TavLucky ισχύει: στις Πόρτες η πρώτη ζαριά της παρτίδας δεν είναι ποτέ διπλή. Από τη δεύτερη παρτίδα ο νικητής δεν ρίχνει γι’ αυτήν: το παιχνίδι του δίνει δύο διαφορετικά ζάρια.

Πόντοι

Απλή νίκη: 1 πόντος. Αν ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει ούτε ένα πούλι όταν τελειώνεις, είναι μαρς: 2 πόντοι. Στο Πλακωτό το πλάκωμα της μάνας δίνει επίσης 2 (1, αν είναι πλακωμένη και η δική σου μάνα).

Δεν υπάρχει κύβος διπλασιασμού και δεν υπάρχει τριπλή νίκη. Μια παρτίδα δίνει το πολύ 2 πόντους.

Πώς διαβάζεις τα σχέδια

Σε όλα τα σχέδια παίζεις με τα ανοιχτά πούλια και κάθεσαι από κάτω, με το σπίτι σου κάτω δεξιά, όπως στο παιχνίδι. Οι αριθμοί είναι οι θέσεις από τη δική σου μεριά. Το χρυσό βέλος είναι μια κίνηση που επιτρέπεται· το διακεκομμένο βέλος με το Χ δεν επιτρέπεται. Ο αριθμός πάνω στο βέλος είναι το ζάρι.

Πόρτες

Το τάβλι που ξέρουν όλοι, ίδιο με το διεθνές backgammon αλλά χωρίς κύβο. Χτυπάς τα μοναχά πούλια του αντιπάλου και φτιάχνεις πόρτες για να τον κλείσεις.

Ο στόχος

Να φέρεις και τα 15 πούλια σου στο σπίτι σου και να τα μαζέψεις πριν από τον αντίπαλο.

Το στήσιμο

Από τη δική σου μεριά: 2 πούλια στη θέση 24, 5 στη 13, 3 στην 8 και 5 στην 6. Ο αντίπαλος έχει τα ίδια, απέναντι. Κινείστε αντίθετα: εσύ από το 24 προς το 1, εκείνος ανάποδα.

Πώς κινείσαι

Μπορείς να σταθείς σε θέση που είναι άδεια, που έχει δικά σου πούλια, ή που έχει μόνο ένα πούλι του αντιπάλου.

Οι ειδικοί κανόνες

• Δύο ή περισσότερα πούλια σε μία θέση είναι πόρτα. Σε πόρτα του αντιπάλου δεν σταματάς.
• Αν σταθείς σε θέση με ένα μόνο πούλι του αντιπάλου, το χτυπάς: βγαίνει από το ταμπλό και πηγαίνει στη μπάρα.
• Όσο έχεις πούλι στη μπάρα, δεν κουνάς τίποτε άλλο. Πρώτα το ξαναβάζεις στο σπίτι του αντιπάλου: με 1 μπαίνει στη θέση 24, με 2 στη 23, ως το 6 που μπαίνει στη 19. Μπαίνοντας μπορείς να χτυπήσεις κι εσύ ένα μοναχό πούλι.
• Αν και οι έξι θέσεις όπου θα έμπαινες είναι πόρτες, είσαι κλεισμένος: χάνεις τη σειρά σου χωρίς να ρίξεις, ώσπου να ανοίξει μια θέση. Αυτό δεν μετράει ως χαμένη σειρά στο χρονόμετρο.

Το μάζεμα

Όταν όλα τα πούλια που σου έμειναν είναι στο σπίτι, αρχίζεις να τα μαζεύεις. Με το ζάρι που ταιριάζει ακριβώς βγάζεις ένα πούλι από εκείνη τη θέση (με 4 από τη θέση 4). Με μεγαλύτερο ζάρι βγάζεις πούλι μόνο αν δεν έχεις κανένα σε πιο μακρινή θέση. Μπορείς, αντί να μαζέψεις, να κινηθείς μέσα στο σπίτι, αρκεί να παίξεις όσα ζάρια μπορείς.

Αν σου χτυπήσουν πούλι την ώρα που μαζεύεις, πρέπει πρώτα να το ξαναβάλεις και να το φέρεις πίσω στο σπίτι. Μετά συνεχίζεις να μαζεύεις.

Οι πόντοι

Τελειώνεις πρώτος: 1 πόντος. Αν ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει ακόμα κανένα πούλι: μαρς, 2 πόντοι.

Στο TavLucky ισχύει: δεν υπάρχει τριπλή νίκη (backgammon): ακόμα κι αν ο αντίπαλος έχει πούλι στη μπάρα ή στο σπίτι σου, ο μαρς μετράει 2.

Συνηθισμένες θέσεις

Συχνά λάθη στην αρχή

• Αφήνεις μοναχά πούλια εκεί που ο αντίπαλος τα φτάνει εύκολα. Δύο πούλια μαζί είναι ασφαλή.
• Ξεχνάς το πούλι στη μπάρα: όσο είναι εκεί, κανένα άλλο δεν κουνιέται.
• Τρέχεις μόνο μπροστά και δεν φτιάχνεις πόρτες. Πόρτες στο σπίτι σου δυσκολεύουν πολύ τον αντίπαλο να ξαναμπεί.
• Μαζεύεις με ένα πούλι ακόμα έξω από το σπίτι. Όσα πούλια είναι ακόμα στο ταμπλό πρέπει να είναι όλα μέσα.

Πλακωτό

Εδώ δεν χτυπάς, πλακώνεις: πατάς πάνω στο μοναχό πούλι του αντιπάλου και το κρατάς φυλακισμένο.

Ο στόχος

Όπως στις Πόρτες: όλα τα πούλια στο σπίτι και μετά έξω. Ή, πιο γρήγορα, να πλακώσεις τη μάνα του αντιπάλου.

Το στήσιμο

Και τα 15 πούλια σου ξεκινούν μαζί στη θέση 24, στη γωνία πάνω δεξιά. Του αντιπάλου είναι στη δική σου θέση 1, κάτω δεξιά. Κινείστε αντίθετα, όπως στις Πόρτες· το σπίτι σου είναι οι θέσεις 1 έως 6, εκεί που ξεκινά ο αντίπαλος.

Πώς κινείσαι

Κινείσαι όπως στις Πόρτες. Δεν υπάρχει μπάρα, γιατί κανένα πούλι δεν βγαίνει από το ταμπλό.

Οι ειδικοί κανόνες

• Αν σταθείς σε θέση με ένα μόνο πούλι του αντιπάλου, το πλακώνεις: το πούλι σου κάθεται από πάνω του. Το πλακωμένο πούλι δεν κουνιέται, ώσπου να φύγουν από εκεί όλα τα δικά σου.
• Η θέση είναι πια δική σου: ο αντίπαλος δεν σταματά εκεί, ακόμα κι αν από πάνω έχεις ένα μόνο πούλι. Μπορείς να βάλεις κι άλλα δικά σου· το πλακωμένο μένει εκεί ώσπου να φύγει και το τελευταίο. Το πούλι που πλακώνει δεν πλακώνεται.
• Σε θέση με δύο ή περισσότερα πούλια του αντιπάλου δεν σταματάς, όπως στις Πόρτες.
• Η μάνα είναι το τελευταίο πούλι του αντιπάλου στη θέση από όπου ξεκίνησε, δηλαδή στη δική σου θέση 1. Αν την πλακώσεις, η παρτίδα τελειώνει αμέσως και κερδίζεις 2 πόντους (1, αν είναι πλακωμένη και η δική σου μάνα). Αυτή η κίνηση επιτρέπεται πάντα, ακόμα κι αν σου έμειναν ζάρια· απλώς δεν παίζονται.

Στο TavLucky ισχύει: αν τη στιγμή εκείνη είναι πλακωμένη και η δική σου μάνα, η νίκη μετράει 1 πόντο αντί για 2.

Το μάζεμα

Μαζεύεις με τους ίδιους κανόνες όπως στις Πόρτες. Προσοχή: και τα πλακωμένα πούλια σου μετράνε. Όσο ένα πούλι σου είναι πλακωμένο έξω από το σπίτι σου, δεν μαζεύεις.

Οι πόντοι

Μάζεψες πρώτος: 1 πόντος. Μαρς (ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει κανένα): 2 πόντοι. Πλάκωμα της μάνας: 2 πόντοι (1, αν είναι πλακωμένη και η δική σου μάνα).

Συνηθισμένες θέσεις

Συχνά λάθη στην αρχή

• Αφήνεις μοναχά πούλια μπροστά από τα πούλια του αντιπάλου. Ένα πλακωμένο πούλι μπορεί να μείνει κολλημένο για πολύ.
• Φεύγεις από θέση όπου πλακώνεις, χωρίς να το σκεφτείς: το πούλι του αντιπάλου ελευθερώνεται.
• Αφήνεις τη δική σου μάνα μόνη για πολύ. Ένα δεύτερο πούλι μαζί της την προστατεύει.
• Μετράς λάθος για το μάζεμα: ένα πλακωμένο πούλι σου έξω από το σπίτι σε σταματά.

Φεύγα

Το πιο ήσυχο από τα τρία: χωρίς χτύπημα και χωρίς πλάκωμα. Νικάει όποιος κλείνει καλύτερα τον δρόμο του άλλου χωρίς να τον μπλοκάρει εντελώς.

Ο στόχος

Όλα τα πούλια στο σπίτι και μετά έξω, πριν από τον αντίπαλο.

Το στήσιμο

Και τα 15 πούλια σου ξεκινούν στη θέση 24, πάνω δεξιά. Του αντιπάλου είναι διαγώνια απέναντι, στη δική σου θέση 12, κάτω αριστερά. Και οι δύο κινείστε προς την ίδια φορά, αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού.

Πώς κινείσαι

Δεν υπάρχει χτύπημα ούτε πλάκωμα. Ένα πούλι αρκεί για να κρατήσει μια θέση: σε θέση με έστω ένα πούλι του αντιπάλου δεν σταματάς.

Οι ειδικοί κανόνες

• Το πρώτο πούλι: ώσπου ένα πούλι σου να περάσει τη θέση εκκίνησης του αντιπάλου (τη δική σου θέση 12), κινείς μόνο αυτό, το πιο μπροστινό. Στην αρχή, λοιπόν, παίζεις και τα δύο ζάρια με το ίδιο πούλι. Αν αυτό δεν μπορεί να κινηθεί, χάνεις τη σειρά σου.
• Απαγορεύεται να κρατάς έξι συνεχόμενες θέσεις, αν πίσω τους υπάρχει έστω ένα πούλι του αντιπάλου που πρέπει να τις περάσει. Αυτό ισχύει για κάθε κίνηση χωριστά: ούτε για λίγο μέσα στη ζαριά δεν επιτρέπεται.

Στο TavLucky ισχύει: τις έξι πρώτες θέσεις του δρόμου σου (24 έως 19) δεν τις πιάνεις ποτέ όλες μαζί, ακόμα κι αν δεν έχει μείνει κανείς πίσω τους.

Το μάζεμα

Μαζεύεις με τους ίδιους κανόνες όπως στις Πόρτες: ακριβές ζάρι από τη θέση του, μεγαλύτερο ζάρι μόνο από την πιο μακρινή θέση σου.

Οι πόντοι

Μάζεψες πρώτος: 1 πόντος. Μαρς (ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει κανένα): 2 πόντοι.

Συνηθισμένες θέσεις

Συχνά λάθη στην αρχή

• Περιμένεις να βγάλεις κι άλλα πούλια, ενώ το πρώτο δεν έχει περάσει ακόμα την αφετηρία του αντιπάλου.
• Νομίζεις ότι ένα μοναχό πούλι κινδυνεύει. Στη Φεύγα δεν κινδυνεύει: κρατά τη θέση.
• Χτίζεις έξι στη σειρά μπροστά από τον αντίπαλο. Πέντε επιτρέπονται, έξι όχι.
• Μένεις πολύ πίσω στην αρχή. Ο αντίπαλος πιάνει θέσεις στον δρόμο σου, και ο δρόμος κλείνει.

Ο αγώνας Τάβλι

Στο «Τάβλι» παίζονται και τα τρία με τη σειρά, όπως στο καφενείο, ώσπου κάποιος να φτάσει τους πόντους.

• Η σειρά είναι πάντα Πόρτες, Πλακωτό, Φεύγα, και μετά ξανά από την αρχή.
• Πριν αρχίσετε διαλέγετε μέχρι πόσους πόντους παίζετε: 3, 5 ή 7. Κάθε παρτίδα δίνει 1 ή 2 πόντους, και κερδίζει τον αγώνα όποιος φτάσει πρώτος τον αριθμό.
• Την πρώτη παρτίδα την αρχίζει όποιος φέρει το μεγαλύτερο ζάρι. Κάθε επόμενη την αρχίζει όποιος κέρδισε την προηγούμενη.
• Αν θέλεις μόνο ένα από τα τρία, το διαλέγεις στο λόμπι. Τότε όλες οι παρτίδες του αγώνα είναι αυτό το παιχνίδι.
• Σε παιχνίδι με χρόνο έχεις περίπου 45 δευτερόλεπτα για να ρίξεις και περίπου άλλα τόσα για να παίξεις. Αν τελειώσει ο χρόνος, το παιχνίδι παίζει για σένα. Τρεις φορές στη σειρά και χάνεις την παρτίδα. Με φίλο ή με μποτ μπορείς να παίξεις και χωρίς όριο χρόνου.
• Με «Παραίτηση» χάνεις μόνο την τρέχουσα παρτίδα και ο αντίπαλος παίρνει 1 πόντο. Αν φύγεις από το τραπέζι, χάνεις όλο τον αγώνα. Αν κοπεί η σύνδεση, μπορείς να γυρίσεις· όποιος λείπει περισσότερο από το περιθώριο επιστροφής χάνει τον αγώνα.

Λεξικό

Οι λέξεις που θα ακούσεις στο καφενείο και θα δεις στο παιχνίδι.

Τάβλι

Το ταμπλό, αλλά και το όνομα για όλα τα παιχνίδια του. Στο TavLucky, ο αγώνας με Πόρτες, Πλακωτό και Φεύγα με τη σειρά.

Πούλι

Ένα από τα 15 στρογγυλά κομμάτια του κάθε παίκτη.

Ζάρια

Τα δύο ζάρια. Μια ρίψη λέγεται και ζαριά.

Διπλές

Ίδιος αριθμός και στα δύο ζάρια. Παίζεις τέσσερις κινήσεις. Έχουν και δικά τους ονόματα: άσσοι, δυάρες, τριάρες, ντόρτια, πεντάρες, εξάρες.

Θέση

Ένα από τα 24 τρίγωνα του ταμπλό.

Πόρτα

Δύο ή περισσότερα πούλια στην ίδια θέση. Ο αντίπαλος δεν σταματά εκεί.

Χτυπώ

Στις Πόρτες: σταματάς σε μοναχό πούλι του αντιπάλου και το στέλνεις στη μπάρα.

Μπάρα

Το ξύλο στη μέση του ταμπλό. Εκεί περιμένουν τα χτυπημένα πούλια.

Πλακώνω

Στο Πλακωτό: κάθεσαι πάνω σε μοναχό πούλι του αντιπάλου και το φυλακίζεις.

Η μάνα

Στο Πλακωτό: το τελευταίο πούλι στη θέση εκκίνησης. Αν πλακωθεί, η παρτίδα τελειώνει.

Σπίτι

Οι τελευταίες έξι θέσεις του δρόμου σου. Μόνο από εκεί μαζεύεις.

Μαζεύω

Βγάζω πούλια από το ταμπλό, όταν είναι όλα στο σπίτι.

Μαρς

Νίκη πριν ο αντίπαλος μαζέψει έστω ένα πούλι. Μετράει 2 πόντους.

Κλεισμένος

Στις Πόρτες: πούλι στη μπάρα ενώ ο αντίπαλος έχει πόρτα και στις έξι θέσεις του σπιτιού του. Χάνεις τη σειρά σου.

Πώς παίζεις στο TavLucky

Το ταμπλό ξέρει τους κανόνες: επιτρέπει μόνο κινήσεις που ισχύουν. Δεν μπορείς να κάνεις λάθος κίνηση κατά λάθος.

• Πάτα ένα πούλι και μετά τη θέση όπου θέλεις να πάει. Ή σύρε το πούλι εκεί με το δάχτυλο ή το ποντίκι.
• Με τη «Βοήθεια κινήσεων» φωτίζονται οι θέσεις όπου μπορεί να πάει το πούλι που διάλεξες. Όταν δεν τη χρειάζεσαι, την κλείνεις στις ρυθμίσεις.
• Μέχρι να τελειώσει η ζαριά σου, η «Αναίρεση» παίρνει πίσω τις κινήσεις σου.
• Με τα «Μεγάλα κουμπιά» κάθε κίνηση που επιτρέπεται παίρνει αριθμό, και διαλέγεις «2» αντί να σημαδεύεις το τρίγωνο. Βολεύει με φωνητικό έλεγχο, με τα μάτια ή με διακόπτες.
• Στην τηλεόραση παίζεις με το τηλεκοντρόλ: τα βελάκια πάνε από πούλι σε πούλι, το OK σηκώνει ή αφήνει, το κάτω βελάκι ανοίγει τη λίστα κινήσεων, το Πίσω ακυρώνει.
• Για τα πρώτα σου παιχνίδια: η Ρίτα παίζει υπομονετικά και κάνει πού και πού λάθη.

Στην αρχή της σελίδας